Op de koffie bij... Technova College

De arbeidsmarkt in de technieksector staat onder druk in Regio Foodvalley. Er is werk genoeg, maar er zijn te weinig vakmensen, en ook minder jonge mensen die voor een praktische opleiding kiezen.

Hoe win je en hoe behoud je talenten voor de techniek in Regio Foodvalley? Verandert de rol van het technische onderwijs? Waarom zouden bedrijven zelf een rol oppakken? Maakt het uit of een praktijkopdracht uit de echte wereld komt? Kunnen we samenwerken aan oplossingen? Hoe organiseer je dat? Regio Foodvalley ging op de koffie bij Technova College, de mbo-school voor Ede en omstreken voor creatieve en technische opleidingen.
De arbeidsmarkt is niet alleen krap, maar tegelijkertijd veranderen ook de gevraagde kennis en vaardigheden snel, door onder andere digitalisering, energietransitie, verduurzaming, AI, nieuwe technieken en nieuwe bouwmethodes.
Volgens onderwijsmanagers Annet Leeflang en Hans Schipper bij Technova College ligt de sleutel tot voldoende goed technisch personeel voor de toekomst in het structureel samen optrekken met technische bedrijven in de regio.

Blijven leren en ontwikkelen met Technova College
“Bij het Technova College kan je kiezen voor complete voltijdse beroepsopleidingen (bol), maar ook voor beroepsbegeleidende leerwegen (bbl), waarbij je leren en werken combineert, bijvoorbeeld één dag school en vier dagen werken. Daarnaast spelen we ook met maatwerk in op ‘Leven Lang Ontwikkelen’, de behoefte aan scholing voor mensen die al werken of die willen zij-instromen. Want het gaat niet meer om alleen instroom, maar ook om geschikte mensen te boeien en te behouden."
Opleiden betekent voor Technova niet alleen kennis en vaardigheden bijbrengen voor een beroep. “Het betekent ook het voorbereiden van studenten op een eventuele vervolgopleiding, en vorming van studenten tot verantwoordelijke burgers”, vertellen de onderwijsmanagers.
De bestaande samenwerking met bedrijven wil Technova graag verder verbreden, ook naar kleinere bedrijven die misschien geen personeelsafdeling of scholingsbeleid hebben. “Wij willen het liefst geen enkel technisch bedrijf met een onderwijsbehoefte hoeven uitsluiten. Maar hoe betaalbaar en uitvoerbaar dat is, verschilt soms per branche”, vertellen de onderwijsmanagers.
“Als bedrijven binnen een branche hun vraag naar een bepaalde opleiding goed weten te bundelen, dan zijn wij vaak in staat de gewenste opleiding ook aan te bieden. Ook doen wij actief moeite om de behoefte aan bijscholing boven tafel te krijgen”, vertellen Schipper en Leeflang. “En sommige branches zijn zelf heel goed in staat om het doorleren na je diploma te organiseren met brancheopleidingen en certificaten.” Maar lang niet in elk bedrijf is jezelf doorontwikkelen een vast onderdeel van het werk. Maar kan je nog wel stilstaan in deze tijd? “En wat voor medewerker wil je over vijf jaar hebben?”

Regionaal samenwerken in projecten
Hoe weet je welke nieuwe vaardigheden en kennis de veranderende wereld vraagt? En waar vind je opdrachten die cursisten echt motiveren en boeien? Dat gaat allebei heel goed in projecten waarin ondernemers, onderwijs en overheid samen oplossingen voor problemen in de echte wereld verkennen, merken de onderwijsmanagers.
Precies het type samenwerking waar Regio Foodvalley graag met de Human Capital Agenda op inspeelt. “Denk aan projecten rondom een thema, zoals biobased bouwen bijvoorbeeld”, vertelt Leeflang. “Leerlingen leren vooral wanneer opdrachten echte impact hebben. Dat soort ‘high impact learning’ motiveert studenten enorm.”
Behalve studenten leren ook deelnemende bedrijven, onderwijs en overheid veel van projectsamenwerking, vertelt Leeflang: “Wat speelt er nu, wat weten we al wel. Welke kennis mist er nog en wat hebben we nodig?”
In de samenwerking rondom urgente en actuele thema’s ligt ook een sleutel naar geschikt personeel en mogelijkheden voor ontwikkeling van eigen mensen voor kleinere mkb-bedrijven, stellen de onderwijsmanagers. “Regio Foodvalley bestaat voor een groot deel uit mkb-bedrijven”, vertellen ze. “Voor een klein bedrijf zonder personeelsafdeling kan het zeer interessant zijn om een rol te overwegen in zo’n project.”
Het nemen van een complete rol als stageadres voor een voltijdleerling of als leerwerkplek voor een bbl-leerling, lijkt voor sommige kleinere bedrijven dan weer makkelijker gezegd dan gedaan, beseffen de onderwijsmanagers.

De tijdsinvestering waard
“Want stagiairs en afstudeerders naar de werkvloer halen, of een leerbedrijf zijn, is inderdaad niet vrijblijvend”, leggen Schipper en Leeflang uit. “Mensen in opleiding zijn dus méér dan extra handjes. Als je een student alleen inzet voor productie, mis je de kern,” zegt Schipper. Want een leerwerktraject of stageplaats bieden is een investering in toekomstig vakmanschap. “Dat vraagt van bedrijven dat ze zich verdiepen in wat opleiden eigenlijk betekent. Het gaat niet alleen over beroepsvaardigheden, maar ook om persoonsvorming van de leerling, ruimte geven om te ontwikkelen en te groeien. De maatschappelijke opdracht voor het mbo is veel groter dan beroepsvaardigheden en werknemersvaardigheden. We werken toe naar een drievoudige kwalificatie, voor beroep, identiteitsontwikkeling en doorstroommogelijkheid.”
Maar werken met studenten kan, als je ze ruimte geeft, ontzettend verrassende en frisse oplossingen opleveren. “We onderschatten structureel wat studenten te bieden hebben”, weet Schipper.

Een lerende school
De veranderende praktijk waarin bedrijven en overheid meer samen optrekken en zich blijven ontwikkelen, vraagt overigens ook een andere houding van docenten. “Docenten hoeven niet meer alles te weten. Het tijdperk van ‘vertellen hoe ze het moeten doen’ is al lang voorbij. De rol van een docent is die van nieuwsgierige, ondernemende leerlingbegeleider, en die van de school een lerende, ondernemende organisatie, in een ecosysteem met ondernemingen.”
De technische en creatieve school zou dan ook graag structureel met bedrijven willen optrekken om de ontwikkeling van kennis, vaardigheden en personeel gelijke tred te laten houden met de vraag van de toekomst. “Daarvoor willen we ons graag goed zichtbaar maken in de regio.”
“Investeren in studenten en onderwijs kan dan wel wat tijd kosten, en meedoen aan ‘onderzoekende’ projecten kan dan wel een ‘onzekere output’ geven... Het levert ook zo veel meer op dan een ‘quick win’”, stelt Leeflang. “Als je samen onderzoekt wat wel en niet werkt, ontstaan er oplossingen die een vraagstuk op de langere termijn echt verder helpen.”
 
De koffiebeker gaat naar…
… Gert-Jan Koetsier, kwartiermaker van de Techniek Coalitie Regio Foodvalley, en Piet Koppelaar van Revabo. Zij beantwoorden onder andere de vragen: Welke rol speelt de Techniek Coalitie in het verbeteren van het technische arbeidstekort in de regio? En hoe zorgen we ervoor dat het onderwijs een goede en duidelijke rol speelt binnen de Techniek Coalitie?
 

Human Capital in Regio Foodvalley
Bouwen aan een duurzame, gezonde en toonaangevende Regio Foodvalley is mensenwerk. Mensen zijn de drijvende kracht en waardevolle bron van onze regio. De sleutel tot succes is een sterke samenwerking. In Regio Foodvalley werken we aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt waarin ondernemers, vakmensen en kenniswerkers elkaar versterken. In een krappe arbeidsmarkt, waarin meer en andere vaardigheden nodig zijn van werknemers, is het voor ondernemers een uitdaging om voldoende en passende mensen te vinden. Daarom is talent aantrekken, boeien, (levenslang) ontwikkelen en vitaal houden essentieel. We stimuleren vakmanschap en zorgen dat het opleidingsaanbod aansluit op de praktijk, zodat mensen zich een leven lang kunnen blijven ontwikkelen. We ondersteunen goed werkgeverschap en innovatie, zodat een goede match tussen vraag en aanbod en een inclusieve arbeidsmarkt ontstaat. Met deze aanpak leggen we de basis voor een arbeidsmarkt waarin iedereen kansen krijgt én pakt. Benieuwd waar Regio Foodvalley zich mee bezighoudt? Kijk op https://www.regiofoodvalley.nl/programmas/human-capital