Aan de borreltafel hoor je ze overal: ondernemers die ‘iets met AI’ doen. 2025 was het jaar van pilots en proefballonnetjes. In 2026 schuift AI definitief op van speeltuin naar gereedschapskist: het hoort bij het dagelijkse werk.
Tegelijk worden cybercriminelen er óók steeds beter in om hun aanvallen te verfijnen. De vraag voor jou als mkb-ondernemer is daarom niet meer óf je iets met AI gaat doen, maar: hoe zorg je dat je AI slim inzet, zonder je digitale veiligheid op het spel te zetten? “AI geeft kleinere bedrijven toegang tot dezelfde denkkracht als een corporate, van data-analyse tot strategie, marketing en sales,” zegt Hannes de Paauw, directeur van CTS IT. “De kunst is om die kracht gecontroleerd in te zetten, met je beveiliging als randvoorwaarde.”
In dit artikel kijken we naar 2026 als kanteljaar: het moment waarop AI en cyberveiligheid niet langer twee losse dossiers zijn, maar elkaars voorwaarde.
AI is geen experiment meer
Waar AI twee jaar geleden nog voelde als iets voor grote techbedrijven, is het inmiddels dagelijkse praktijk in het mkb. Tools zitten gewoon in de kantooromgeving; je hoeft geen specialist meer te zijn. AI schuift daarmee op van ‘leuk project’ naar normaal bedrijfsmiddel. Steeds meer besluiten, klantvragen en rapportages gaan langs een AI-assistent. En hoe dichter AI tegen je kernprocessen en je data aan kruipt, hoe belangrijker één vraag wordt: op basis waarvan neemt het systeem eigenlijk beslissingen?
“AI-pilots starten zonder datagovernance is als knipogen in het donker en hopen dat de ander het ziet,” zegt Hannes. “Je hebt geen idee wat er écht gebeurt met je data en welke risico’s je loopt. Dat is geen strategie, dat is geluk.”
Veel organisaties zijn de afgelopen jaren enthousiast gaan experimenteren. Data werd verzameld ‘voor later’ en in datalakes gestopt. “We roepen al jaren: ‘data is het nieuwe goud’. Maar bij veel organisaties is dat goud in een datalake gegooid dat inmiddels meer op een datamoeras lijkt,” zegt Hannes. “Als je daar dan AI op loslaat zonder na te denken, vergroot je het moeras, niet de waarde.”
De dreiging verandert en jij verandert mee
Cyberdreigingen worden professioneler. Phishingmails zijn niet langer vol spelfouten; AI helpt criminelen om perfect Nederlands te schrijven, berichten persoonlijk te maken en zelfs stemmen of beelden na te bootsen.
De kernvragen voor elke ondernemer zijn daardoor:
- Hoe makkelijk is het om bij ons binnen te komen?
- Hoe snel merken we het als er iets misgaat?
Vijf goede voornemens voor slim én veilig AI-gebruik in 2026
1. Kies waar AI écht waarde toevoegt
Begin niet overal tegelijk, maar kies één of twee processen waar je nu veel tijd of kwaliteit verliest en zet daar gericht AI op in.
2. Ruim eerst de basis op, dán ga je automatiseren
“Als je een chaos gaat automatiseren, krijg je een geautomatiseerde chaos,” waarschuwt Hannes. Zorg dus dat processen en verantwoordelijkheden eerst helder zijn.
3. Maak toegang en identiteit je nieuwe sloten en sleutels
Regel multi-factor authenticatie, beperk rechten tot wat nodig is en ruim oude accounts op: toegang moet bewust, tijdelijk en gecontroleerd zijn.
4. Zie datagovernance als een doorlopend bestuursthema
Weet welke data je hebt, welke AI-tools je mag gebruiken en bespreek dit regelmatig in directie- of MT-overleggen.
5. Investeer in mensen én partners
Leer medewerkers slim en veilig met AI werken en kies een partner die het totaalbeeld overziet in plaats van losse leveranciers per onderdeel.
2026 als kanteljaar: van losse projecten naar digitaal fundament
Als je de ontwikkelingen op een rij zet, is 2026 geen jaar om AI en cyberveiligheid op de lange baan te schuiven. Klanten en leveranciers stellen hogere eisen aan digitale betrouwbaarheid, wet- en regelgeving wordt strenger en personeel verwacht moderne hulpmiddelen om hun werk goed te kunnen doen.
De organisaties die vooroplopen, doen één ding anders: ze zien AI en cyberveiligheid niet als losstaande projecten, maar als onderdeel van hun digitale fundament. AI wordt ingezet waar het echt waarde toevoegt, processen zijn opgeruimd, toegang is goed geregeld en over data is nagedacht.
Voor een mkb-onderneming in deze regio hoeft dat geen groot, abstract programma te zijn. Het begint vaak met drie stappen:
- In kaart brengen waar je nu staat – qua AI-gebruik, processen en beveiliging.
- Bepalen welke 2 à 3 stappen in 2026 het meest effect hebben – strategisch én praktisch.
- Daar gericht mee aan de slag gaan met een IT-businesspartner die én de moderne werkplek én de securitykant snapt.
AI en cyberveiligheid zijn geen keuze tussen “innovatie” of “risicomijdend”. Het gaat erom dat je je bedrijf klaarzet voor groei, met digitale middelen die je helpen. De vraag is dus niet: “Gaan we iets met AI doen?” Die is in feite al beantwoord. De echte vraag voor 2026 is: hoe maak jij van AI en cyberveiligheid samen een sterk punt van je bedrijf?
.jpg)
